niedziela, 25 czerwca 2017 . [ kurs walut ] [ pkt.pl ] [ pkp.pl ] [ kontakt ] [ promocja ] [ rss ]
ZABRZEG.net.pl
:: Strona główna
:: Zabrzeg
:: Instytucje
:: Sport
:: Kultura
:: Zdrowie
:: Komunikacja
:: Wyszukiwarka
:: Plan 2008-2015

:: Kontakt
:: Mapa serwisu
:: Linki
:: Promocja
:: Strony Cz-Dz
:: Forum
:: Taroki
:: Memoriał
:: Pogoda






CzechoBiznes.pl // internetowy katalog firm





Bookmark and Share

CIEKAWE MIEJSCA



Zapora Goczałkowicka

Dzielnicę Podjaz, Zarzecze i Gołysz prawie corocznie nawiedzały wylewy rzeki Wisły i jej dopływów, nieraz kilka razy w roku.
W roku 1948 - Rozpoczęły się na Podjaziu pomiary pod mający powstać zbiornik wodny. W styczniu 1951 roku - rozpoczęła się budowa zapory na Wiśle. 10 maja 1953 roku - w kaplicy Matki Boskiej Gołyskiej odprawiona została przez biskupa Herberta Bednorza ostatnia Msza święta przy płaczu zgromadzonych wiernych. Nastąpiło zdjęcie cudami słynącego obrazu z ołtarza, i przeniesienie go do kościoła w Zarzeczu, a później na stałe do kościoła w Chybiu.



Początkiem października 1954 roku zakończono przesiedlanie mieszkańców. Przesiedlono z dzielnicy Podjaz 343 osoby, a łącznie z mieszkańcami, którzy otrzymali już wcześniej gotowe mieszkania 413 osób.

Przesiedlenie mieszkańców przeprowadzał Zarząd Inwestycji Goczałkowic. Przesiedleni mogli otrzymać ziemię zamienna w powiatach: pszczyńskim, bielskim i cieszyńskim. Mogli sami budować na niej domy z materiału budowlanego, który otrzymywali bezpłatnie. Otrzymywali też odszkodowanie w wysokości kwoty ubezpieczeniowej budynku z 50% dodatkiem. Jeżeli ktoś z przesiedleńców nie był w stanie podjąć się budowy, mógł otrzymać gotowy budynek wybudowany przez Zarząd Inwestycji. Można też było otrzymać duży przydział ziemi w całości, lecz na Ziemiach Zachodnich, na co jednak nikt się nie zgodził.

Wielu mieszkańców zostało jednak pokrzywdzonych, a szczególnie rolnicy, bo posiadający kilkanaście hektarów ziemi otrzymywali tylko 3 hektary, a za resztę ziemi otrzymali marne "grosze" odszkodowania. Ogólnie warunki przesiedlenia były jednak korzystne, tym bardziej, że nowe budynki były większe, ładniejsze i w lepszej sytuacji komunikacyjnej. Mimo to rok 1954, ostatni rok zamieszkania w stronach rodzinnych, był dla przesiedlanych mieszkańców przygnębiający. Byli przecież przywiązani do tradycji, przeszłości, do lasów pachnących żywica i łąk kwitnących nad Wisłą. Trzeba się było jednak pogodzić z losem i pożegnać ojczyste progi. 20 grudnia 1953 roku - w szkole na Podjaziu urządzona została ostatnia choinka dla dzieci z udziałem ks. Adolfa Dyczka. 30 maja 1954 roku - zamknięta została szkoła na Podjaziu, przed mającym nastąpić zalaniem terenu.

13 lipca 1954 roku - zakończona została budowa zapory i przystąpiono do próbnego spiętrzenia wody w jeziorze.

22 lipca 1954 roku - nastąpiło oddanie zbiornika wodnego do użytku, tak więc na 67 km rzeki Wisły, licząc od jej źródeł, powstało Jezioro Goczałkowickie o powierzchni 38 km2.



Do miejscowości nizinnych, podobnych do terenów Podjazia, tj. Ligoty, Chybia i Zabrzega przesiedlono łącznie 135 osób, tj. 40% ogólnej ilości. Ta grupa Podjazian nie odczuła zapewne zmiany swego nowego osiedla

Do miejscowości podgórskich przesiedliły się łącznie 142 osoby, tj. Biała Lipnik, Jasienicy, Czechowic-Podraj, Wapienicy, Aleksandrowic, Jaworza i Hałcnowa. Przypuszczamy, że tej grupie Podjazian było dosyć trudno zaaklimatyzować się w nowych małych ojczyznach.

Do miejscowości o urozmaiconej rzeźbie terenu, tj. Komorowic, Czechowic, Mazańcowic, Zebrzydowic i Dziedzic przesiedlonych zostało 65 osób.



Rezerwat "Rotuz"
Rezerwat "Rotuz" okiem 2 obserwatorów


Rezerwat "Rotuz" (Jerzy B. Parusel)

Kategoria i typ: rez. ścisły, torfowiskowy
Data utworzenia: 30.12.1966
Powierzchnia: 28.17 ha
Cel utworzenia: zachowanie ze względów dydaktycznych i naukowych torfowiska przejściowego z charakterystycznymi zespołami roślinności bagiennej.
Gmina: Czechowice Dziedzice

Rezerwat przyrody "Rotuz" został utworzony Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 grudnia 1966 roku (MP Nr 10, 1967, poz. 59). w celu ochrony śródleśnych bagien. Jego powierzchnia wynosi 28,17 ha (w tym 8,46 ha w województwie katowickim, podlegająca ochronie ścisłej).

W rezerwacie stwierdzono występowanie 86 gatunków roślin naczyniowych, 19 gatunków wątrobowców, 69 gatunków mchów oraz 19 gatunków porostów. Spośród roślin prawnie chronionych zanotowano tu: rosiczkę okrągłolistną, storczyka szerokolistnego, kruszynę pospolitą i bagno zwyczajne. Z roślin rzadkich stwierdzono: bagnicę torfową, wełniankę pochwową, modrzewnicę zwyczajną, przygiełkę bladą, żurawinę błotną, czermień błotną.

Roślinność rezerwatu reprezentowana jest przez 7 zespołów i 4 zbiorowiska roślin naczyniowych oraz 3 zespoły i 4 zbiorowiska roślin zarodnikowych. Największą powierzchnię zajmują zbiorowiska torfowisk przejściowych: mszar przygiełkowy i pło mszarno - wełniankowe. Do osobliwości rezerwatu należy kępowo-dolinkowy mszar wysokotorfowiskowy. W strefie przejściowej między torfowiskami a lasem rozwijają się zbiorowiska leśne i zaroślowe: śródlądowy bór wilgotny, bagienny bór trzcinnikowy, ols torfowcowy oraz zarośla z kruszyną pospolitą. W drzewostanie tych zbiorowisk panują sosna, świerk i olcha czarna.

Fauna rezerwatu jest poznana niedostatecznie. Obserwacje ornitologiczne wykazały występowanie 25 gatunków ptaków, w tym kszyka, lerkę i kruka. Na torfowiskach tokują też żurawie.

Największym zagrożeniem dla rezerwatu jest obniżanie się poziomu wód gruntowych, stwierdzone już na początku lat 80. Do niekorzystnych działań należą również melioracje leśne, prowadzone w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu. Negatywnie należy także ocenić funkcjonowanie strzelnicy myśliwskiej tuż przy południowej granicy rezerwatu.

W celu zabezpieczenia warunków rozwoju przyrody torfowisk oraz ochrony cennej strefy ekotonowej las-torfowisko, niezbędne jest powiększenie powierzchni rezerwatu o oddziały: 7, 16, 17, 214, 215 i 216. Drzewostany te powinny podlegać ochronie częściowej, a powierzchnia obecnego rezerwatu powinna być nadal chroniona ściśle. Przyroda tego rezerwatu jest niepowtarzalna w skali województwa katowickiego oraz Górnego Śląska i wymaga szczególnej troski.

Jerzy B. Parusel
Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska



W Dolinie Górnej Wisły / Rotuz - bagno okryte tejemnicą (Łukasz Łukasik)

Poranek tonął w mgłach. Ścieżka biegnąca niepewnym, uginającym się pod każdym krokiem podłożem prowadziła w głąb torfowiska. Im bardziej podłoże się uginało, tym mniej było strzelistych świerków i sosen, a coraz częściej pojawiały się niskie, poskręcane karłowate sosny, typowe dla bagna.Szczęśliwie udaje mi się dotrzeć do celu i na nieco twardszym gruncie rozsiadam się wygodnie na małym składanym krzesełku. Stąd widać całe bagno.

Na razie jednak wszystko tonie jeszcze we mgle i mroku. Cisza. Tylko gdzieniegdzie słychać plusk żab wskakujących do licznych kanałów i oczek wodnych, którymi pocięte jest torfowisko. Nagle uśpione bagno przenika głośny poranny hejnał żurawi, które ogłaszają światu nadejście nowego dnia. Przez gęstą mgłę widać tylko zarysy sylwetek ptaków stojących z głowami wyciągniętymi do góry, trąbiących poranny hejnał. Niebo na wschodzie powoli zabarwia się mieszaniną różu, czerwieni i pomarańczy. Zza koron wysokich sosen rosnących na skraju bagna powoli unosi się dzienna gwiazda, nadając mgłom bajeczne kolory. Wzmaga to jeszcze poczucie tajemniczości i klimat legend związanych z tym ciekawym miejscem.

Jedna ze starych legend ludowych opowiada, że w dawnych czasach było tu miasto, które zapadło się pod ziemię i pokryły go błota.W latach suchych, jak głosi podanie, kiedy poziom wód opada, z bagna wystaje wieża ratusza zatopionego miasta. Od tej właśnie legendy wzięła się nazwa rezerwatu "Rotuz" (z niemieckiego Rathaus), czyli ratusz.
Rezerwat utworzono 30 grudnia 1966 r. w celu zachowania ze względów naukowych, dydaktycznych i społecznych torfowiska przejściowego z charakterystycznymi zbiorowiskami roślinności bagiennej. Jest on położony na terenie Kotliny Oświęcimskiej, w Dolinie Górnej Wisły, w niewielkiej odległości od Jeziora Goczałkowickiego. Cały obszar zajmuje powierzchnię 20,6 ha, z czego 6,14 ha przypada na powierzchnię leśną. Większa część rezerwatu, bo 20 ha leży na terenie gminy Chybie (leśnictwo Chybie), pozostałe 8,46 ha należy do gminy Czechowice-Dziedzice (leśnictwo Zabrzeg).Torfowisko przejściowe stanowi największą powierzchnię terenu. Obszar ten porastany jest przez kilka rodzin torfowców i mchów. Przedstawicielami roślin naczyniowatych są tu: ostrzew spłaszczony, skrzyp bagienny, bobrek trójlistkowy, wełnianka szerokolistna, oraz turzyce.

Niewielką część rezerwatu zajmują torfowiska wysokie i niskie. Pierwsze z nich znajduje się w miejscach mniej podtapianych. Na jego obszarze spotkać możemy przedstawicieli rzadkich gatunków flory bagiennej, między innymi owadożerną rosiczkę okrągłolistną, bagno zwyczajne, żurawinę błotną, wełniankę pochwowatą i mącznicę zwyczajną. Także kilka gatunków storczyków nie należy tu do rzadkości. Miejsca żyźniejsze i silniej podtopione zajmuje torfowisko niskie, występujące w kompleksach z torfowiskiem przejściowym. Do przedstawicieli świata roślinnego zajmujących to zbiorowisko zaliczyć możemy turzycę gwiazdkowatą i siwą, mietlicę, wierzbownicę błotną i wełniankę wąskolistną. Poza tym w miejscach silnie nawodnionych, wzdłuż rowów i oczek wodnych występują zbiorowisko bagienno - szuwarowe, w którym dominuje pałka wodna i ponikło błotne. Skraje torfowiska pokrywa bór bagienny z drzewostanem charakterystycznym dla obszaru tego typu. Głównym jego składnikiem jest sosna, natomiast runo porastają między innymi borówka bagienna i zwyczajna. Pozostałe części rezerwatu zajmuje zbiorowisko przejściowe, którego drzewostan również składa się z sosny, olchy czarnej, brzozy i świerka. Runo tego zbiorowiska porastają turzyca drżączkowata, trzęślica modra, śmiałek darniowy, jeżyna oraz sit skupiona.

Rezerwat "Rotuz" jako skupisko kilku zbiorowisk roślinnych stanowi doskonałe środowisko życiowe dla wielu gatunków owadów, począwszy od całych stad napastliwych, bezlitosnych komarów, poprzez wiele gatunków żagnic, ważek, jętek, aż do wielobarwnych motyli, wśród których poza popularnymi gatunkami rusałek - pawikiem i pokrzywnikiem również można spotkać rusałkę żałobnika, perłowce i niedźwiedziówkę nożówkę. Co roku wiosną po odbyciu niezmiernie widowiskowego tańca godowego, w najbardziej niedostępnych miejscach gniazdo zakłada para żurawi. Ponadto w koronach gonnych sosen porastających skraj rezerwatu także kruki znajdują miejsce na założenie gniazda, a z lasu dochodzi charakterystyczny głos dzięcioła zielonosiwego. Na samym torfowisku często spotkać można żmiję zygzakowatą, zaskrońca, czy polującego tchórza. Liczne gatunki ptasiego drobiazgu chętnie odwiedzają rezerwat w poszukiwaniu jaj, larw i samych owadów, których tu nie brakuje. Nierzadkim gościem jest tu wataha dzików, która znajduje tu pożywienie, a kąpiel w błocie zapewnia ochłodę i uwalnia od insektów. Słońce uniosło się nad lasem i zapanował dzień. Poprzez resztki opadających mgieł docierały do mnie ostatnie odgłosy porannego koncertu żurawi. Pora opuścić wygodne miejsce pod karłowatą sosną i ruszyć w teren.Rezerwat biały od kwitnącej wełnianki wygląda jak pole bawełny. Opadająca mgła pokryła rosą wszystko wokoło. Widoczne stały się również pajęczyny, wyglądające teraz jak sznury z drogocennymi klejnotami.

Na skraju oczek wodnych aż roi się od niewielkich, czerwonych roślinek - to rosiczka, całymi "łanami" porasta torfowisko wysokie. Na łodygach wełnianki dostrzegam ważki czaroplame suszące skrzydła z porannej rosy, a na kawałku pnia powalonej sosny zauważam włochatą, powoli posuwającą się do przodu gąsienicę niedźwiedziówki nożówki.

Powoli opuszczam bagno, fotografując jeszcze po drodze kilka storczyków. Na tle błękitu nieba dostrzegam sylwetkę rybołowa, krążącego nad torfowiskiem. Ptak zapędził się tu z pobliskiego Jeziora Goczałkowickiego.

Dzień dopiero się rozpoczął, warto więc jeszcze odwiedzić tę ptasią ostoję w której zawsze można liczyć na ciekawe spotkanie przyrodnicze.

Łukasz Łukasik "Przyroda Polska"





wyszukaj połączenie PKP
z:
do:
data:
godzina:
walutakupnosprzedaż
1 USD3,76513,8411
1 EUR4,20194,2867
1 CHF3,87293,9511
1 GBP4,76574,8619
źródło: NBP.pl więcej...
firma, produkt, usługa...

miejscowość, powiat...

Prawa autorskie do większości materiałów i wiadomości zamieszczonych w serwisie należą do redakcji portalu. . . . . . [ góra ]
SPAM STOP! | Copyright © 2005-2009 by djh & Mooris | web@zabrzeg.net.pl
Wszystkie prawa zastrzeżone! | Polityka prywatności | agencja interaktywna, projektowanie stron internetowych